हरेक आमाबाबुले आफ्नो बच्चालाई अनुशासनको महत्त्व बुझाउन चाहन्छन् । उसले जीवनभर अनुशासनको पालना गर्नुपर्छ । जसले गर्दा उनको व्यक्तित्त्व चम्किलो होस् । आजकालका बच्चाहरुलाई अनुशासनमा राख्नको लागि अभिभावकहरुलाई हम्मेहम्मे पर्ने गर्छ।

बच्चाले सही वातावरण पाइरहेको छ भनी सुनिश्चित गर्नु आमाबाबुको दायित्व हो । उनीहरूले सही संस्कार सिकिरहेका छन् कि छैनन् भन्ने कुरामा पनि अभिभावकको ध्यानाकर्षण हुनुपर्छ । 

बालबालिकालाई अनुशासित बनाउन ध्यान दिनुपर्ने कुराहरूः

बच्चाले ‘नाई’ सुन्न सक्दैनन्
बच्चाको कुनै कुरा तपाईंले अस्वीकार गरे उनीहरू धेरै रिसाउँछन् र रून थाल्छन् भने उनीहरूलाई यसबारे अनुशासनमा राख्न खुसी तरिकाले सिकाउनुपर्छ । यसका लागि उनीहरूलाई प्रत्यक्ष अस्वीकारको सट्टा अन्य तरिकाले अस्वीकार गर्न सकिन्छ । 

छिटो रिसाउँछन्
तपाईंको बच्चा अरूसामु क्रोधित हुन्छ भने उसलाई शान्त हुन सिकाउनुपर्छ । बच्चाले केही राम्रो काम गर्दा उनीहरूलाई उपहार दिने वा प्रशंसा गर्नुपर्छ । यसबाट प्रभावित भई आगामी दिनमा पनि यस्तै काम गर्ने सोच्छन् ।

बच्चाले अरूलाई दुःख दिन्छन्
तपाईंको बच्चाले अरू बच्चालाई नराम्रो व्यवहार गरेमा उनीहरूलाई सहानुभूतिको जगाउनु पर्छ । जसरी उनीहरू अरूसँग नराम्रो व्यवहार गर्छन् त्यसरी नै उनीहरूसँग पनि कुरा गर्ने प्रयास गर्नुहोस् । त्यसपछि, उनीहरूलाई कस्तो लाग्यो भनेर सोध्नुहोस् । त्यसपछि, पक्कै पनि उसले आफूमा परिवर्तन गर्न थाल्छ ।

बच्चाले तपाईंको भावनाको वास्ता गर्दैनन्
बच्चाले तपाईंको बारेमा केही महसुस नगरेमा वा उसलाई गाली गर्दा कुनै आपत्ति नजनाए उनीहरूलाई गाली गर्नु हुँदैन । थप गाली गर्नाले उनीहरूलाई अपमानजनक भएको महसुस हुन्छ । त्यसैले आफ्नो शब्दमा केही परिवर्तन ल्याउनुहोस् । 

आफ्नो गल्तीमा अरूलाई दोष लगाउँछन्
बच्चाले अहिले आफ्नो गल्ती स्वीकार गर्न सिकेन भने, उसले भविष्यमा धेरै झुट बोल्न सिक्न सक्छ । तसर्थ, आफ्नो गल्ती अरूको टाउकोमा राख्नु हुँदैन भनेर उसलाई सिकाउनु धेरै महत्त्वपूर्ण छ ।

बच्चाहरु गृहकार्यलाई नै ठूलो मान्छन् भने
धेरै बच्चाहरू होमवर्क गर्न भनेपछि कुनै न कुनै बहानामा भाग्न खोज्छन्  तर जबरजस्ती ल्याएर पढाउन खोजिन्छ भने त्यसबाट उपलब्धि शून्य हुन पुग्छ।  बच्चालाई यसरी जबरजस्ती अध्ययन गराउन लगाउनुभन्दा उनीहरुको अध्ययनमा रुचि जगाउने वातावरण निम्त्याउनु पर्छ।

बच्चाहरू धेरै नाटक गर्छन् भने
बच्चाहरूले अभिभावकसँग नाटक गर्ने गर्छन् भने तिनीहरू मानसिक रूपमा अस्वस्थ छ भनेर बुझ्दा हुन्छ। यस्तो अवस्थामा तिनीहरू कि त धेरै रिसाउँछन् वा धेरै दुः खी हुन्छन्। त्यस्तो बेलामा तिनीहरूलाई हप्काउनु ठीक हुँदैन। यस्तो अवस्थामा मानसिक रुपमा समेत समाधान गर्ने खालको उपचारविधि अपनाउनुपर्छ। 

बच्चाहरूलाई सानै उमेरमा अनुशासन जस्ता महत्त्वपूर्ण बानीहरू सिकाउनुपर्छ ताकि यी बानीहरू उनीहरूका लागि जीवनभर लाभदायी रहोस् ।