डा. राजकुमार पोखरेल । संविधानसभाका सदस्यहरू भावी संविधान निर्माण गर्न जनताका सुझाव लिएर गाउँबाट भर्खरै राजधानी फर्किएका छन् । सभाको सम्बन्धित समितिलाई राजनीतिक दलहरूबाट सुझाव दिने र संविधानको मस्यौदा बुझाउने क्रम पनि अब लगभग सकिएको छ । यो क्रमलाई हेर्दा समयमै संविधान आउने कुरामा विश्वास गर्न सकिन्छ । जनताको सहभागितामा संविधान निर्माण गर्ने कुरा भए पनि कतिपय ठाउँका जनताले संविधानभन्दा आफूलाई दाल, डुकु, रोटी र भोटो चाहिएको बताउनाले जनताको अवस्था र संविधानप्रतिको चासो मध्यमवर्गीय धङधङी मात्र भएको तथ्य पनि बुझ्न सकिन्छ । यद्यपि अहिले मुलुकमा गाँस, बास र कपासको आवश्यकतालाई पूरा गर्न पनि राजनीतिक स्थिरताको खाँचो परेको छ र त्यसका लागि संविधान अपरिहार्य भएको छ ।

अनिल पाण्डे । नेपालमा पशुपतिनाथको पुजारी भारतीय हुनुपर्छ कि नेपाली भन्ने विवाद सेलाउन पाएको छैन । सामान्यतः नेपालमा विदेशी पुजारी हुनु राष्ट्रियताका दृष्टिकोणले हाम्रालागि पि्य हुन सक्तैन । यद्यपि भारतका धेरै मठ-मन्दिरमा नेपाली पुजारी रहेको र नेपालमा पनि भारतीय पुजारी रहनुले दुवै मुलुकबीच जनस्तरको सम्बन्ध प्रमाणित हुने कुरा पनि बाहिर ल्याइएको छ ।

गोविन्द पोखरेल । चार वर्षअघि देखिएको सहमति, सहकार्य र प्रतिबद्धता अहिले बीच सडकमा बेवारिसे अवस्थामा छ । गणतन्त्र स्थापना गर्न देखिएको एकता अहिले नराम्रोसँग भत्किएको छ । राजनीतिक यात्राका चारवर्षे छोटो समयमा नै पार्टीका सहकर्मी नेताहरूमा देखिएको अहं, एक अर्काप्रतिको नकारात्मक सोच र विश्वासको सङ्कटले थुप्रै पाठ सिकाएको छ तर ती पाठबाट सिकेर अगाडि बढ्ने जमर्को गर्ने छाँट नेताहरूमा अहिले पनि देखिएको छैन ।

हस्त गौतम मुदुल । सन् १९९३ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजा प्रसाद कोईरालासंग प्रत्यक्ष भेट्ने अबसर मिल्यो । राष्टिय अपांग महासंघको संस्थापक महासचिवको हैसियतले म र अध्यक्ष निर्मल देबकोटा सँगै थियो । गिरिजाबाबुले हामीलाई आश्वस्त पार्दै भन्नुभयो तपाईहरु आफुलाई मात्र अपांग छु भनेर हिनताबोध नगर्नुहोला । तपाईहरु शारिरीक अपांग हुनुहुन्छ भने हामी नेताहरु पनि राजनैतिक अपांग भएका छौ  । यो शव्दले मलाई मनमा आजै पनि उथलपुथलको नजारा देख्छु । हो आज महसुस भएको छ । सवै नेताहरु राजनैतिक अपांग नै रहेछन । माओबादीको आगमनले पनि देशमा कुनै सकारात्मक पहल गर्न सकेनन् । आखिर जनता त उही हो । हिजो जस्तो ।

शिवप्रसाद गौतम । उपत्यकामा सबैलाई डर, त्रास, भय, अभाव र महँगीले आक्रान्त पारेको छ । यति मात्र होइन, उपत्यका अव्यवस्थित मानव वस्तीको सागर बनिरहेको छ । यसो हुनुमा शासकहरूको अदूरदर्शिता अकर्मण्यता र दण्डहीनता नै हो ।

शम्भु श्रेष्ठ । नेपालको इतिहासमा धेरै पटक राजनीतिक परिवर्तन भएका छन् । यी परिवर्तनहरू आफैँ भएका होइनन्, जनताले गरेका परिवर्तन हुन् । जनताले चाहृयो भने के हुन्न ? जे पनि हुन सक्छ भन्ने कुराको उदाहरण हाम्रै देशमा पनि धेरै भेट्टाइन्छ । तर, दुर्भाग्य जतिसुकै ठूलो राजनीतिक परिवर्तन भए पनि त्यसले मुलुकलाई समृद्धि प्रदान गर्न सकेको छैन । हामी गरिबी, अशिक्षा, रोग, भोक र शोकमै रमाई रहेका छौँ । गरिबी र अशिक्षा हाम्रा लागि राजनीति गर्ने अस्त्र बनेको छ । तिनै गरिब जनतालाई हामीले विश्वसामु 'मागीखाने भाँडो' बनाएका छौँ । यो भन्दा लाजमर्दो कुरा अरू के हुनसक्छ ?

दीपक गजुरेल । मुलुकमा फेरि बन्दूक गोला-बारुद हिँसा हत्याको स्वरमा मैले भने जस्तो नहुने र नगर्ने हो भने लाखौँ मान्छे मर्नेछन् देशमा फेरि लडाइँ शुरु हुनेछ भयँकर भिडन्त हुनेछ रक्तपात हुनेछ दुर्घटना हुन्छ जस्ता धम्कीको भाषा मूर्धन्य नेताहरु बोल्न थालेका छन् ।

Buddhi Narayan Shrestha . Nepal and India have been topographically more accessible neighbors. Both the countries have good relationship with each other at people’s level. However, there are some degrees of ups and downs in political relationship during the changing of guards in Nepal and India as well. But it wouldn’t matter much for both the nations, since transition period doesn’t last for long.